Wie benieuwd is naar de verhalen achter de monumenten en historische plekken in de gemeente Emmen, kan zich op zaterdag 12 en zondag 13 september onderdompelen in de geschiedenis tijdens Open Monumentendag 2026. Verspreid over de gemeente openen monumenten, kerken, musea en andere bijzondere locaties hun deuren voor bezoekers.
De officiële aftrap van het evenement vindt zaterdag plaats in Het Witte Kerkje in Nieuw-Dordrecht. Wethouder Erfgoed Dewy Keen geeft daar om 10.30 uur het officiële startsein voor het monumentenweekend.
Verhaal van het veen
Tijdens de opening staat de geschiedenis van het veengebied centraal. Een belangrijke rol daarbij is weggelegd voor de Veenweg van Nieuw-Dordrecht. Deze bijzondere veenweg werd al in 1910 ontdekt en behoort tot de oudste bewaard gebleven wegen van Nederland. De Veenweg neemt bezoekers mee terug naar een ver verleden. Duizenden jaren geleden trokken mensen door het uitgestrekte veengebied. De vondst van de weg geeft een bijzonder inkijkje in de manier waarop mensen zich in die tijd door het landschap verplaatsten.
Daarmee vormt de Veenweg een belangrijk onderdeel van het verhaal van Zuidoost-Drenthe. Het gebied dat tegenwoordig wordt gekenmerkt door dorpen, wegen en landbouwgrond, zag er eeuwen en zelfs duizenden jaren geleden compleet anders uit. Tijdens Open Monumentendag krijgen bezoekers de mogelijkheid om meer te ontdekken over deze geschiedenis en de ontwikkeling van het landschap.
‘Achter elk monument schuilt een verhaal’
Wethouder Dewy Keen benadrukt dat monumenten veel meer zijn dan oude gebouwen of historische plekken. “Achter elk monument schuilt een verhaal. Open Monumentendag laat zien hoe mensen door de eeuwen heen hebben gewoond, gewerkt en geleefd.”, schrijft Keen in een persbericht.
Volgens Keen vertellen de verschillende locaties samen het verhaal van de gemeente Emmen. Van kerken en boerderijen tot de bijzondere Veenweg van Nieuw-Dordrecht: iedere plek laat een ander stukje van de geschiedenis zien. De wethouder roept inwoners en bezoekers dan ook op om tijdens het monumentenweekend op pad te gaan en met andere ogen naar hun eigen omgeving te kijken.
Witte Kerkje als vertrekpunt
Het Witte Kerkje in Nieuw-Dordrecht vormt tijdens het weekend een belangrijk vertrekpunt. Naast de officiële opening is er een expositie te bekijken over dood en rouw, die tot stand is gekomen in samenwerking met Museum Collectie Brands. Ook kunnen bezoekers vanuit het Witte Kerkje verschillende wandel- en fietsroutes volgen. Deze routes voeren langs monumenten, historische locaties en plekken die verbonden zijn met de geschiedenis van water, veen en ontginning.
Zo wordt het monumentenweekend niet alleen een bezoek aan een gebouw, maar ook een ontdekkingstocht door het landschap. Onderweg komen bezoekers meer te weten over de manier waarop het veengebied door de eeuwen heen is veranderd en hoe mensen het landschap naar hun hand hebben gezet.
Op de fiets door de geschiedenis
Voor wie de omgeving graag op de fiets verkent, is er daarnaast een fietspuzzeltocht. Deelnemers kunnen onderweg verschillende historische plekken ontdekken en tegelijkertijd vragen beantwoorden. Aan de fietstocht is bovendien een leuke prijs verbonden. Het programma biedt daarmee voor verschillende bezoekers iets. Wie geïnteresseerd is in erfgoed en geschiedenis kan zich verdiepen in de verhalen achter de monumenten, terwijl wandelaars en fietsers juist zelf op pad kunnen gaan en de omgeving kunnen ontdekken.
Monumenten openen hun deuren
Open Monumentendag wordt in de gemeente Emmen verspreid over het hele weekend georganiseerd. Op zaterdag 12 en zondag 13 september zijn op verschillende plekken monumenten, kerken, musea en andere bijzondere locaties te bezoeken. Vrijwilligers, gidsen en erfgoedorganisaties staan klaar om bezoekers te vertellen over de geschiedenis van de gebouwen en locaties. Juist deze vrijwilligers spelen een belangrijke rol bij het bewaren en doorgeven van het lokale erfgoed.
Voor bezoekers is het een kans om plekken te bekijken waar ze misschien dagelijks langs rijden, maar waarvan ze het verhaal achter de gevel nog niet kennen.
Van het verleden naar het heden
Het thema van Open Monumentendag laat zien dat de geschiedenis van Emmen niet alleen terug te vinden is in monumentale gebouwen. Ook het landschap vertelt een verhaal. Het veen, het water, de ontginningen en de oude routes laten zien hoe sterk de omgeving door de eeuwen heen is veranderd.
De Veenweg van Nieuw-Dordrecht vormt daarvan een bijzonder voorbeeld. Waar tegenwoordig wegen en bebouwing het landschap bepalen, trokken duizenden jaren geleden al mensen door het veengebied. De oude veenweg verbindt daarmee het verre verleden met het landschap van nu. Open Monumentendag biedt inwoners en bezoekers de mogelijkheid om dat verhaal zelf te ontdekken.
Praktische informatie
De officiële opening van Open Monumentendag vindt plaats op zaterdag 12 september om 10.30 uur in Het Witte Kerkje aan Vastenow 3 in Nieuw-Dordrecht. Open Monumentendag in de gemeente Emmen vindt plaats op zaterdag 12 en zondag 13 september 2026. Verspreid over de gemeente openen verschillende monumenten en historische locaties hun deuren. Het complete programma voor het weekend is te vinden in het Programmaboekje Open Monumentendag.
