Het Drents blijft geliefd onder de inwoners van Drenthe, maar het actieve gebruik van de taal neemt af. Vooral onder jongeren staat het spreken van het Drents onder druk. Tegelijkertijd blijkt uit nieuw onderzoek dat jongeren de taal juist vaker willen zien en horen. Volgens het Huus van de Taol biedt dat kansen om het Drents een zichtbaardere plek te geven in de samenleving.
Dat blijkt uit het onderzoek Staat van het Drents 2026, dat in opdracht van het Drents Parlement is uitgevoerd via het Drents Panel. Ruim tweeduizend inwoners van Drenthe deden mee aan het onderzoek. Ook het Huus van de Taol was betrokken bij de uitvoering.
Maar wat doet het Huus van de Taol precies? De organisatie is hét kennis- en expertisecentrum voor de Drentse taal. Het Huus van de Taol zet zich in om het Drents te behouden, te stimuleren en door te geven aan nieuwe generaties.
Jongeren willen het Drents vaker zien en horen
Uit het onderzoek komt een opvallend beeld naar voren. Hoewel het gebruik van het Drents onder jongeren afneemt, staan zij wel positief tegenover de taal. Ze willen het Drents juist op meer plekken tegenkomen.
Dat biedt volgens Renate Snoeijing, directeur van het Huus van de Taol mogelijkheden. “Het onderwijs speelt daarbij een belangrijke rol. Zo maakt het Huus van de Taol met het tijdschrift Wiesneus basisschoolkinderen op een laagdrempelige manier kennis met het Drents. Jaarlijks verschijnt een nieuwe editie, waarvan 25.000 exemplaren op scholen in de provincie worden verspreid”, vertelt Snoeijing.
De inhoud sluit aan bij thema’s waarmee kinderen op dat moment bezig zijn. Op die manier wordt de Drentse taal op een natuurlijke manier onderdeel van hun leefwereld.
Drents mag zichtbaarder worden
Het Huus van de Taol hoopt dat de onderzoeksresultaten niet alleen binnen de taalorganisatie aandacht krijgen, maar ook bij bedrijven, overheden en andere maatschappelijke organisaties. Het Drents zou volgens de organisatie op veel meer plekken zichtbaar en hoorbaar mogen zijn. Denk aan winkels, evenementen, gemeentehuizen en openbare gebouwen. Het moet vanzelfsprekend worden dat mensen het Drents kunnen gebruiken en dat daar ruimte voor is.
Ook de aanbevelingen van de provincie worden positief ontvangen. Wel benadrukt Snoeijing dat er gezamenlijk werk van moet worden gemaakt. Het levend houden van de taal is niet alleen een verantwoordelijkheid van de provincie of de taalorganisatie, maar van de hele samenleving.
Begin zo vroeg mogelijk
Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat kinderen die al op jonge leeftijd met het Drents in aanraking komen, de taal later beter beheersen en vaker gebruiken. Daarom pleit het Huus van de Taol ervoor om al vroeg met taalonderwijs en kennismaking te beginnen, het liefst zelfs vóór de basisschoolleeftijd. Ook in de politiek mag volgens de organisatie meer ruimte komen voor het Drents. Statenleden, raadsleden en inwoners die willen inspreken, zouden de mogelijkheid moeten hebben om dat in hun eigen streektaal te doen.
De boodschap is duidelijk: het Drents heeft nog altijd een belangrijke plek in de harten van veel inwoners. Maar om ervoor te zorgen dat de taal ook voor toekomstige generaties behouden blijft, moet zij vaker worden gesproken, gehoord en gezien. Of zoals het Huus van de Taol het eigenlijk samenvat: we moeten samen aan de bak om het Drents levend te houden.
